بحران قطبی‌زدگی؛ وقتی اقتصاد جامعه را دوپاره می‌کند

قطبی‌زدگی سیاسی زمانی به بحران تبدیل می‌شود که جامعه به دو سوی متخاصم تقسیم شود و امکان گفت‌وگو، میانه‌روی و حل مسئله از بین برود. در کارگاه «عوامل اقتصادی مؤثر بر قطبی‌زدگی سیاسی»، این مسئله از زاویه‌ای اقتصادی بررسی شد؛ اینکه معیشت، نااطمینانی، فساد و رانت چگونه می‌توانند مردم را به سمت رفتارهای سیاسی تندتر سوق دهند.
در این نشست، چهار کانال اصلی اثرگذاری اقتصاد بر قطبی‌زدگی معرفی شد: نارضایتی اجتماعی، نااطمینانی نسبت به آینده، فساد و رانت، و سطح دانش و اطلاعات عمومی. وقتی مردم احساس کنند آینده اقتصادی روشن نیست، هزینه زندگی بالا می‌رود و فرصت‌های عادلانه محدود می‌شود، جامعه آمادگی بیشتری برای پذیرش دوگانه‌های تند سیاسی پیدا می‌کند.
این مسئله فقط محدود به یک کشور نیست. گزارش‌های بین‌المللی درباره وضعیت دموکراسی نشان می‌دهد مشارکت رأی‌دهندگان در جهان از ۶۵.۲ درصد در سال ۲۰۰۸ به ۵۵.۵ درصد در سال ۲۰۲۳ کاهش یافته و در پنج سال اخیر، بیش از ۴۷ درصد کشورها در شاخص‌های کلیدی دموکراتیک افت داشته‌اند. این اعداد نشان می‌دهد بحران اعتماد، بحران مشارکت و قطبی‌شدن سیاسی به یک روند جهانی تبدیل شده است.