.png)
.png)
چرا بعضی کشورها باثباتترند؟
لینک کپی شد
مقاله «مقایسه تطبیقی مهمترین متغیرهای همرفتار با شاخص ثبات سیاسی بین کشورهای حوزه MENA و کشورهای عضو OECD» نشان میدهد ثبات سیاسی فقط محصول انتخابات، نهادهای رسمی یا قدرت دولت نیست؛ بلکه با کیفیت زندگی روزمره مردم پیوند مستقیم دارد. یافته اصلی پژوهش این است که در کشورهای حوزه MENA، شاخصهای سلامت، حمایت اجتماعی و کار بیشترین شباهت رفتاری را با شاخص ثبات سیاسی دارند؛ اما در کشورهای OECD، ساختار جمعیتی، حمایت اجتماعی و کار نقش برجستهتری پیدا میکنند (گلدانی، ۱۴۰۲).
این تفاوت، پاسخ مهمی به پرسش «چرا بعضی کشورها باثباتترند؟» میدهد. کشورهای توسعهیافتهتر معمولاً به دلیل زیرساختهای اجتماعی، حقوقی و رفاهی قویتر، اجازه نمیدهند یک بحران در حوزه سلامت، اشتغال یا جمعیت به سرعت به بحران سیاسی تبدیل شود. اما در منطقه MENA، که ایران نیز بخشی از آن محسوب میشود، شاخصهای اجتماعی و معیشتی حساسیت بالاتری دارند؛ یعنی ضعف در سلامت عمومی، فشار بر بازار کار، بیکاری جوانان یا کاهش حمایت اجتماعی میتواند سریعتر به نارضایتی و بیثباتی سیاسی منجر شود.
نکته مهم مقاله این است که شاخص ثبات سیاسی در منطقه MENA طی سالهای ۲۰۰۰ تا ۲۰۲۰ عموماً پایینتر از کشورهای OECD بوده و در بسیاری از سالها مقدار منفی داشته است؛ موضوعی که نشان میدهد این منطقه از نظر ریسک سیاسی و اجتماعی آسیبپذیرتر است (گلدانی، ۱۴۰۲).
برای ایران امروز، این یافتهها بسیار معنادار است. وقتی فشار معیشتی، نگرانی از آینده شغلی، فرسایش قدرت خرید و دغدغههای سلامت و رفاه افزایش پیدا میکند، ثبات سیاسی دیگر فقط با ابزارهای سیاسی حفظ نمیشود. جامعهای که احساس کند حداقلهای زندگی، درمان، کار و آینده نسل جوان تضمین نیست، آمادگی بیشتری برای نارضایتی و شکاف اجتماعی پیدا میکند.
از این منظر، راه تقویت ثبات سیاسی در ایران فقط از مسیر کنترل امنیتی یا تصمیمهای کوتاهمدت نمیگذرد؛ بلکه از مسیر تقویت حمایت اجتماعی، بهبود نظام سلامت، ایجاد شغل برای جوانان و کاهش فشار معیشتی عبور میکند. پیام مقاله روشن است: کشورها زمانی باثباتتر میشوند که زندگی مردم قابل پیشبینیتر، امنتر و عادلانهتر باشد.
منبع:
گلدانی، م. (۱۴۰۲). مقایسه تطبیقی مهمترین متغیرهای همرفتار با شاخص ثبات سیاسی بین کشورهای حوزه MENA و کشورهای عضو OECD. فصلنامه علمی مطالعات خاورمیانه، 30 (4).
این تفاوت، پاسخ مهمی به پرسش «چرا بعضی کشورها باثباتترند؟» میدهد. کشورهای توسعهیافتهتر معمولاً به دلیل زیرساختهای اجتماعی، حقوقی و رفاهی قویتر، اجازه نمیدهند یک بحران در حوزه سلامت، اشتغال یا جمعیت به سرعت به بحران سیاسی تبدیل شود. اما در منطقه MENA، که ایران نیز بخشی از آن محسوب میشود، شاخصهای اجتماعی و معیشتی حساسیت بالاتری دارند؛ یعنی ضعف در سلامت عمومی، فشار بر بازار کار، بیکاری جوانان یا کاهش حمایت اجتماعی میتواند سریعتر به نارضایتی و بیثباتی سیاسی منجر شود.
نکته مهم مقاله این است که شاخص ثبات سیاسی در منطقه MENA طی سالهای ۲۰۰۰ تا ۲۰۲۰ عموماً پایینتر از کشورهای OECD بوده و در بسیاری از سالها مقدار منفی داشته است؛ موضوعی که نشان میدهد این منطقه از نظر ریسک سیاسی و اجتماعی آسیبپذیرتر است (گلدانی، ۱۴۰۲).
برای ایران امروز، این یافتهها بسیار معنادار است. وقتی فشار معیشتی، نگرانی از آینده شغلی، فرسایش قدرت خرید و دغدغههای سلامت و رفاه افزایش پیدا میکند، ثبات سیاسی دیگر فقط با ابزارهای سیاسی حفظ نمیشود. جامعهای که احساس کند حداقلهای زندگی، درمان، کار و آینده نسل جوان تضمین نیست، آمادگی بیشتری برای نارضایتی و شکاف اجتماعی پیدا میکند.
از این منظر، راه تقویت ثبات سیاسی در ایران فقط از مسیر کنترل امنیتی یا تصمیمهای کوتاهمدت نمیگذرد؛ بلکه از مسیر تقویت حمایت اجتماعی، بهبود نظام سلامت، ایجاد شغل برای جوانان و کاهش فشار معیشتی عبور میکند. پیام مقاله روشن است: کشورها زمانی باثباتتر میشوند که زندگی مردم قابل پیشبینیتر، امنتر و عادلانهتر باشد.
منبع:
گلدانی، م. (۱۴۰۲). مقایسه تطبیقی مهمترین متغیرهای همرفتار با شاخص ثبات سیاسی بین کشورهای حوزه MENA و کشورهای عضو OECD. فصلنامه علمی مطالعات خاورمیانه، 30 (4).